विभागाचे नाव:- विज्ञान
विभागाची स्थापना :-
दि.१७ ऑक्टोबर २०१६ च्या शासन निर्णयानुसार शैक्षणिक संस्थांची पुनर्रचना अंतर्गत राज्यस्तरावर राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र , पुणे येथे स्वतंत्र विज्ञान विभागाची स्थापना करण्यात आली आहे.
विभागाची संरचना / पदसंरचना :-
| अ.क्र. |
पदाचे नाव |
मंजूर पदे |
कार्यरत पदे |
| १ | उपसंचालक(समन्वय) | १ | १ |
| २ | वरिष्ठ अधिव्याख्याता | १ | १ |
| ३ | अधिव्याख्याता | १ | १ |
| ४ | विषय सहायक | १ | ० |
| ५ | डाटाएन्ट्री ऑपरेटर | - | - |
| ६ | शिपाई | १ | १ |
उद्दिष्टे व कार्ये :-
विज्ञान विभागाचे प्रमुख उद्दिष्ट प्राथमिक स्तर ते उच्च माध्यमिक स्तरावरील विज्ञान विषयाच्या शिक्षकांना प्रशिक्षण देऊन त्यांना विषयामध्ये प्रगल्भ व सक्षम करणे हे आहे.
- राज्यातील प्रत्येक विद्यार्थ्यांच्या विज्ञानाच्या संकल्पना व विज्ञानाच्या क्षमता विकसित करण्यासाठी शिक्षकांच्या क्षमता प्रशिक्षणाच्या व इतर माध्यमातून विकसित करणे.
- प्रशिक्षणानंतरच्या मूल्यमापन व आढावा तसेच पाठपुराव्यासाठी पर्यवेक्षीय यंत्रणेतील व्यक्तींचे संबोध स्पष्ट करणे.
- विज्ञान विषयासाठी पूरक अध्ययन साहित्य निर्मिती करणे.
- विज्ञान विषयासाठी राज्य, विभाग, जिल्हा आणि तालुका स्तरावर प्रशिक्षण नियोजन व आराखडा तयार करणे.
- राज्य, विभाग, जिल्हा आणि तालुका स्तरावर होणाऱ्या प्रशिक्षणासाठी सनियंत्रण करणे.
उपक्रमांची यादी :-
| अ.क्र. |
शैक्षणिक वर्ष २०१९-२० मधील उपक्रम |
| १ | आदिवासी बहुल जिल्ह्यातील विद्यार्थ्यांसाठी विज्ञान संकल्पनांचा ऑनलाईन बहुभाषिक शब्दकोश (Online Multilingual Dictionary) |
| २ | विज्ञान अध्ययनासाठी एकत्रित कृती/उपक्रम [Combined Activities for Effective Science Learning (Cafescil)] |
| ३ | प्रकल्प आधारित माध्यमिक विज्ञान शिक्षकांचे प्रशिक्षण |
| ४ | विज्ञान कौशल्यांचे समृद्धी [Enhancement of Science skills (Grade ६-८)] |
| ५ | एन. सी. ई. आर. टी. च्या उच्च प्राथमिक विज्ञान संचातील इंग्रजी माहिती पुस्तिकेचे भाषांतर आणि साहित्य वापराबाबत प्रशिक्षण सीडी निर्मिती |
| अ.क्र. |
शैक्षणिक वर्ष २०२०-२१ मधील उपक्रम |
| १ | मैत्री करूया विज्ञान गणिताशी वेबिनार उपक्रम |
| २ | भारतीय खेळणी जत्रा २०२१ (India Toy Fair) राष्ट्रीय स्तर आणि राज्य स्तर |
| ३ | खेल खेल मे खेळणी निर्मिती स्पर्धा |
| ४ | जीवन शिक्षण विज्ञान विशेष अंक |
| ५ | राष्ट्रीय अविष्कार सप्ताह २०२० अंतर्गत - Water Auditing and Calculation of Carbon footprint |
| ६ | राष्ट्रीय अविष्कार सप्ताह २०२० अंतर्गत Mentoring To Schools By Higher Educational Institution |
| ७ | शैक्षणिक व्हिडीओ / अध्ययन साहित्य तपासणी |
| ८ | शैक्षणिक दिनदर्शिका विकसन |
| ९ | स्वाध्याय उपक्रम |
| १० | NEP (National Education Policy) शिफारशी |
| ११ | इयत्ता दहावी व बारावी च्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रश्नपेढी विकसन |
| १२ | आंतरराष्ट्रीय शाळांतील शिक्षकांसाठी ब्रिज कोर्स निर्मिती |
| १३ | दहावी व बारावी च्या विद्यार्थ्यांसाठी ऑनलाईन स्वरूपामध्ये शंका समाधान |
| अ.क्र. |
शैक्षणिक वर्ष २०२१-२२ मधील उपक्रम |
| १ | शैक्षणिक व्हिडीओ / अध्ययन साहित्य तपासणी |
| २ | शैक्षणिक दिनदर्शिका विकसन |
| ३ | स्वाध्याय उपक्रम |
| ४ | विज्ञानाचा गुरुवार वेबिनार मालिका |
| ५ | सेतु अभ्यासक्रम |
| ६ | परीक्षेची यशस्वी तयारी वेबिनार मालिका |
| ७ | I-RISE कार्यक्रम |
| ८ | WWF India: One Earth One Home |
| ९ | राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP National Education Policy) शिफारशी |
| १० | इयत्ता दहावी व बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रश्नपेढी विकसन |
| ११ | विज्ञान कृतियुक्त प्रशिक्षण AGASTYA |
| १२ | राष्ट्रीय विज्ञान दिनानिमित्त दि. २१ ते २८ फेब्रुवारी २०२२ शैक्षणिक कार्यक्रम |
| अ.क्र. |
शैक्षणिक वर्ष २०२२-२३ मधील उपक्रम |
| १ | पुनर्रचित सेतु अभ्यास २०२२-२३ |
| २ | सेतु अभ्यास |
| ३ | राष्ट्रीय अविष्कार अभियान अंतर्गत विविध शैक्षणिक कार्यक्रम |
| ४ | इयत्ता सातवी ते दहावी कृतिपुस्तिका विकसन |
| ५ | WWF India: One Earth One Home प्रकल्प कार्यक्रम |
| ६ | I-RISE प्रशिक्षण कार्यक्रम |
| ७ | राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP National Education Policy) टास्क कार्यशाळा |
| ८ | इयत्ता दहावी व बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रश्नपेढी विकसन |
| ९ | शैक्षणिक व्हिडीओ / अध्ययन साहित्य तपासणी |
| १० | विज्ञान शिक्षण पोझिशन पेपर विकसन |
| ११ | राष्ट्रीय विज्ञान दिनानिमित्त ऑनलाईन वेबिनार कार्यक्रम |
| १२ | आनंददायी शिक्षणासाठी पर्यावरण आणि वातावरण बदल संदर्भात प्रशिक्षण कार्यक्रम |
| १३ | इयत्ता चौथी आणि इयत्ता पाचवीच्या परिसर अभ्यास या विषयासाठी निपुण भारत पायाभूत अभ्यास चाचणी २०२२ विकसन |
| अ.क्र. |
शैक्षणिक वर्ष २०२३-२४ मधील उपक्रम |
| १ | राष्ट्रीय अविष्कार अभियान अंतर्गत विज्ञान पुस्तक जत्रा |
| २ | सेतु अभ्यास २०२३-२४ साहित्य वितरण व शाळास्तर अंमलबजावणी |
| ३ | राष्ट्रीय बाल वैज्ञानिक प्रदर्शनी २०२३ |
| ४ | राज्यस्तरीय बाल वैज्ञानिक प्रदर्शनी २०२४ |
| ५ | राज्यस्तरीय विज्ञान नाट्योत्सव स्पर्धा २०२३ |
| ६ | राज्यस्तरीय अखिल भारतीय विद्यार्थी विज्ञान मेळावा |
| ७ | राज्यस्तरीय इन्स्पायर अवार्ड स्पर्धा |
| ८ | विज्ञान शिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम |
| ९ | इयत्ता दहावी व बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रश्नपेढी विकसन |
| १० | इयत्ता पाचवी आणि इयत्ता आठवी वार्षिक सराव प्रश्नपत्रिका विकसन |
| ११ | I-RISE प्रशिक्षण कार्यक्रम टप्पा २ |
| १२ | WWF India: One Earth One Home प्रकल्प कार्यक्रम टप्पा २ |
| १३ | शैक्षणिक व्हिडीओ / अध्ययन साहित्य तपासणी |
निर्मित शैक्षणिक साहित्य :-
फोटोगॅलरी :-
उपक्रमाचे नाव - राष्ट्रीय अविष्कार अभियान अंतर्गत विज्ञान प्रश्नमंजुषा, विज्ञान जत्रा, विज्ञान पुस्तक जत्रा
इयत्ता सातवी ते दहावी कार्यपुस्तिका विकसन कार्यशाळा- निवडक क्षणचित्रे
Inspiring India in Research Innovation and STEM Education (I-RISE) प्रशिक्षण कार्यक्रम
आनंददायी शिक्षणासाठी पर्यावरण आणि वातावरण बदल संदर्भात प्रशिक्षण कार्यक्रम
उपक्रमाचे नाव राष्ट्रीय बाल वैज्ञाणनक प्रदशणनी २०२३
राज्यस्तरीय बाल वैज्ञाणनक प्रदशणनी २०२४
उपक्रमाचे नाव :- राज्यस्तरीय विज्ञान नाट्योतसव २०२३
उपक्रमाचे नाव :- राज्यस्तरीय अणखल भारतीय विद्याथी विज्ञान मेळावा
उपक्रमाचे नाव :- राज्यस्तरीय इन्स्पायर अवाडणस्पधा
